Bijna zes op de tien MKB-maakbedrijven (59 procent) stellen investeringen in machines, automatisering of digitalisering uit. Dit komt volgens de metaalondernemers vooral door krappe marges en onzekerheid over toekomstige orders.
Wel beleeft de MKB-maakindustrie het gunstigste derde kwartaal in vier jaar tijd.
Dat blijkt uit de Economische Barometer over het derde kwartaal van 2026 van Koninklijke Metaalunie.
Of metaalondernemers investeringen uitstellen en wat de belangrijkste redenen daarvoor zijn, was voor het eerst opgenomen in de vragenlijst.
Van alle bedrijven noemt 19% te weinig marge of financiële ruimte als reden en 18% onzekerheid over de orderinstroom.
Samen vertegenwoordigen deze groepen bijna twee derde van de bedrijven die investeringen uitstellen.
Andere redenen zijn personeelstekort (9%), onduidelijke regels, heffingen of subsidies (6%), maar ook onvoldoende netcapaciteit (5%) en financieringsproblemen (2%).
De overige 41% stelt geen investeringen uit.
Verwachtingen positief
Ondanks de terughoudendheid in investeren, verbeterde het saldo van bedrijven dat meer of minder verwacht te investeren. Het ging van -32 via -28 naar -21. Toch is het al vijf jaar achtereen negatief.
Binnen de metaalbewerking stelt zo’n drie kwart van de verspaners investeringen uit, terwijl deze groep ook het vaakst verwacht meer te gaan investeren.
Terugval bleef beperkt
Bron: Koninklijke Metaalunie.
De Economische Barometer als geheel komt uit op +6. In het tweede kwartaal lag dit nog op +8 en een jaar geleden op +2.
Het derde kwartaal in de Metaalunie Economische Barometer valt sinds 2021 elk jaar lager uit dan het tweede.
Toch bleef de terugval dit keer beperkt. Daarmee houdt de verbetering van het tweede kwartaal grotendeels stand.
De binnenlandse orders en het bedrijfsresultaat liggen boven het niveau van een jaar eerder, en ondernemers gaan met meer vertrouwen het vierde kwartaal in. De buitenlandse orders lopen terug.
Landelijk beleeft de industrie haar sterkste groei in ruim vier jaar. De productie lag in augustus 12% hoger dan een jaar eerder en bereikte volgens het CBS het hoogste niveau ooit.
Verspanende bedrijven profiteren
Hiervan profiteert niet elk bedrijf even sterk, stelt de barometer. Verspanende bedrijven, oppervlaktebehandelaars en onderhoudsbedrijven doen het relatief goed. Machinebouwers kelderden in een jaar tijd van de kopgroep naar de achterhoede.
Zet concurrentiepositie onder druk
Metaalunievoorzitter Mark Helder waarschuwt dat uitblijvende investeringen de internationale concurrentiepositie van Nederland onder druk zetten.
Hij pleit voor eenvoudiger investeringsondersteuning voor het mkb, bijvoorbeeld via overheidsgaranties voor digitalisering en een ruimere investeringsaftrek.
