De digitale problemen bij Ahold Delhaize blijven aanslepen. Distributie hapert in Nederland en België, meerdere distributiecentra liggen stil en online bestellen is in verschillende landen tijdelijk onmogelijk. Het concern spreekt van een beveiligingsincident, maar zegt niet of er sprake is van een hack. Systemen zijn offline gehaald om verdere schade te voorkomen — een snelle oplossing lijkt dus niet meteen in zicht.
Tegelijk kregen honderden Franse supermarkten een bijzonder destructieve cyberaanval te verwerken. Hackers zetten koelsystemen op afstand in ontdooistand, met temperaturen die opliepen tot 50 graden. Het resultaat: grote hoeveelheden verse en diepvriesproducten moesten de afvalcontainer in. Volgens het Franse cyberagentschap Anssi zat er een kwetsbaarheid in software van Danfoss. Dat de koeling ontspoord was, werd vaak pas de volgende dag opgemerkt.
Een verband tussen de incidenten is niet aangetoond. Of het nu om ransomware of om statelijke sabotage gaat: verbonden koeling blijkt een kwetsbare schakel in de supermarktketen. De digitale deur naar de winkel staat niet alleen open bij de kassa — soms ook bij de diepvries. Feit is dat ook Japanse bedrijven, recentelijk ook de online retailer ASOS en JIMS werden geviseerd. Herstel van het incident is één, het heropstarten van de supply chain, en de reputatieschade, dat is twee.
Wanneer de stekker eruit gaat: van supermarkthack naar nationale 'hack-out'
De recente cyberincidenten bij grootmachten als Ahold Delhaize (met Albert Heijn en Delhaize) en Carrefour hebben het pijnlijk duidelijk gemaakt: onze maatschappij hangt aan een digitaal zijden draadje. Wat als een aanval niet stopt bij de webshop of de koeltoog, maar een hele regio definitief op zwart zet?
Dat de systemen van Delhaize en Albert Heijn onlangs op slot gingen na een 'beveiligingsincident', zorgde voor de nodige chaos. Online bestellingen vielen stil, klantendiensten waren onbereikbaar en in sommige gevallen sloegen zelfs koelinstallaties op hol. Een nachtmerrie voor de logistiek, maar voor cybersecurity-onderzoeker Chris van ’t Hof is dit slechts een voorbode van wat ons te wachten staat.(Foto Christ van 't Hof - FHI Cybersecurity Event)
De 'Hack-out': meer dan alleen een zwart scherm
Tijdens het Industrial Cyber Security Event schetst Van ’t Hof een scenario dat veel verder gaat dan de recente supermarkthack. Hij spreekt liever van een 'hack-out'. Want, zo redeneert hij, wanneer de elektriciteit uitvalt door een cyberaanval, stopt het niet bij het licht dat uitgaat.
“Denk verder dan alleen de stroom. Het internet valt weg, mobiele communicatie verdampt. Omdat nagenoeg alle moderne industriële controlesystemen afhankelijk zijn van die infrastructuur, komt de volledige samenleving tot stilstand.”
Elk bedrijf is een potentiële schakel in de keten
De kwetsbaarheid zit niet meer alleen in de grote datacentra, maar in de verbonden apparaten die we overal in onze maatschappij zien: van laadpalen en warmtepompen tot geavanceerde energiemanagement-oplossingen. “Elk bedrijf fungeert tegenwoordig als een mini-energiecentrale”, stelt Van ’t Hof. “Eén kleine kwetsbaarheid in die keten kan de deur wagenwijd openzetten voor een aanval waarbij een complete regio - of zelfs een land - op zwart gaat.”
Het gevaar voor grote ketens zoals de eerder genoemde supermarkten is vaak niet dat hun eigen beveiliging niet op orde is, maar de blinde vlek bij kleinere toeleveranciers in de keten. “Je kunt je eigen beveiliging perfect op orde hebben, maar als een leverancier kwetsbaar is, lig je alsnog plat.”
Eilandmodus: de enige uitweg?
De roep om betere wetgeving, zoals de Cyber Resilience Act en NIS2, is terecht, maar volgens de hackexpert niet voldoende. Bedrijven moeten leren denken in 'eilandmodus': het vermogen om als bedrijf zelfstandig te blijven functioneren wanneer het hoofdnetwerk wegvalt.
“Industrieterreinen die zelf energie opwekken, opslaan en verbruiken, zijn beter gewapend tegen de eerste klap”, adviseert Van ’t Hof. Hij roept de industrie op om te stoppen met schijnveiligheid en te starten met realistische crisisoefeningen. “Niet alleen achter de computer, maar met bestuurders, juridische teams en de operatie op de vloer. Want wat doe je écht als honderden systemen tegelijk uitvallen en je niet meer op afstand kunt ingrijpen?”
Het incident bij de supermarkten was een wake-upcall. De vraag is nu: zijn we bereid om de nodige stappen te zetten voordat de echte 'hack-out' plaatsvindt?
Meer weten over de kwetsbaarheden van onze verbonden wereld? Chris van ’t Hof deelt zijn inzichten tijdens het Industrial Cyber Security Event 2026. Bezoek de website voor meer informatie.
